Astım

Astım Nasıl Bir Hastalıktır?
            Astım, hava yollarının uzun süreli (kronik) ‘inflamasyonudur’ (mikropsuz iltihabıdır.) Bu inflamasyon hava yolunda zaman zaman (aralıklı) darlığa yol açar ve hava akımını engeller. Hava yollarının çapı daralır ve havanın bu yollardan ilerlemesi ve akciğer dışına atılması (soluk verme esnasında) zorlaşır. Bu durum astımda görülen şikayetlere neden olur. Astımda sık görülen şikayetler şunlardır;

  • Öksürük
  • Göğüste darlık hissi
  • Nefes darlığı
  • Göğüs hışıltısı

Astım hastalarının şikayetleri sıklıkla devamlı değildir, bu nedenle hastalar şikayet olan dönemlerin arasında tamamen rahat olabilirler. Astım şikayetleri pek çok farklı tetikleyici ile ortaya çıkabilir. Ancak her hastanın tetikleyicisi farklıdır. Yani bir astım hastasının etkilendiği tetikleyiciden diğer hasta etkilenmeyebilir. Hastaların kendi tetikleyicilerini doğru tespit edip, bunlardan uzak durması tedavinin ilk basamağını oluşturur. En sık karşılaşılan tetikleyiciler şunlardır;

  • Allerjenler
  • İrritanlar (Sigara dumanı, koku, deterjanlar, vs)
  • Hava değişiklikleri
  • Viruslara bağlı üst solunum yolu hastalıkları
  • Rinit/sinüzit/nazal polip gibi üst hava yolu hastalıkları
  • Egzersiz
  • Reflu (Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması)
  • İlaçlar
  • Gıdalar
  • Psikolojik durum (Sters, üzüntü, heyecan vs)

Astım Tanısı Nasıl Konulur?

Astım tanısı hastanın şikayetlerinin doktor tarafından değerlendirilmesi ile (şikayetlerin ne kadar astımda görülenlere benzediği, geriye dönüşlü olup olmadığı, neler ile ortaya çıktığı, sigara öyküsü, daha önceki tedavilere alınan yanıt vs) konulur. Ancak gerekli durumlarda doktorunuz size solunum fonksiyonlarınızı ölçmeye yönelik farklı teknikleri olan bir dizi ‘solunum testi’ (üfleme testi) yapabilir. Evde solunumunuzu değerlendirip kayıt etmeniz için ‘PEF metre’ adı verilen el cihazları verebilir. Solunum testi ve PEF metre ileride hastalığınızın takibi için de kullanılacaktır.

Astım Tedavisi Ne Şekilde Yapılır?

Astım uzun süreli bir hastalık olduğundan düzenli takip ve tedavi gerektirir. Astım tedavisi ile hastanın gündüz ve gece olan şikayetlerinin ortadan kaldırılması ve tekrar oluşmasının önlenmesi, solunum testlerinin normal düzeye getirilmesi, hastanın egzersiz dahil normal günlük işlerini yapabilecek duruma getirilmesi, astım nedeni ile hastane yatışı ve acil servis başvurularının önlenmesi ve bütün bu hedeflere ulaşırken ilaç yan etkilerinin oluşmaması hedeflenmektedir.  Astım tedavisi için doktorların kullandığı klavuzlarda bu hedeflere ulaşmak için şu tedavi ilkelerin kullanılması önerilmektedir;

  • Hastalık şiddetinin belirlenmesi ve tedavi başarısının takibi için solunum ölçümlerinin yapılması. Tanı için ve gerekli durumlarda doktorunuz size bu testleri uygulayacaktır.
  • Şikayetlerin ortaya çıkmasına neden olan tetikleyicilerin tespiti ve bunlardan uzak kalınması. Daha öncede belirtildiği üzere bu nokta tedavinin en önemli basamaklarından birisidir. Çünkü tetikleyiciler ile karşılaşma durumunda ilaç tedavisine rağmen yeterli şikayet kontrolü sağlanamayabilir. Doktorunuz sizi tetikleyicilerden korunma konusunda bilgilendirecektir.
  • Uzun süreli ilaç tedavisi. Günümüzde astım için pek çok farklı ilaç grubu kullanılmaktadır. Bu ilaçların bazıları hastalığı tedavi etmeye yönelikken, bazıları yalnız mevcut şikayeti o an için ortadan kaldırır. Bu nedenle doktorunuzun size yazdığı ilaçların bazıları düzenli (şikayetiniz olsun olmasın) kullanılacakken, bazıları yalnız şikayetiniz olduğunda kullanılacaktır. Bu konuda doktorunuzun önerisine tam olarak uymanız son derece önemlidir. Astım ilaçları şikayetleriniz düzelse dahi doktor önerisi olmadan bırakılmamalıdır. Çünkü ilacın erken bırakılması şikayetlerin tekrarlamasına neden olacaktır. İlaçların düzenli kullanılmasının yanı sıra doğru teknik ile de kullanılması da önemlidir. Astım ilaçlarının büyük çoğunluğu hap şeklinde olmayan, ağızdan çekilen ilaçlardır. Bunun nedeni ilacın doğrudan akciğere gitmesini sağlamaktır. Her bir astım ilacının farklı kullanım şekilleri vardır. Düzgün teknik ile kullanılmayan ilaç hiç kullanılmıyor anlamına gelir, bu nedenle ilaçları doktorunuz veya yardımcı sağlık personelinin gösterdiği şekilde kullanmanız çok önemlidir. Astım ilaçlarının yan etkileri sıklıkla önerilen dozlarda oluşmaz. Bu konuda doktorunuz sizi bilgilendirecektir. Yan etki korkusu ile doktorunuza danışmadan ilaçlarınızı bırakmayınız.

Hastanın ve yakınlarının tedaviden beklentilerinin tespiti ve bu hedeflere ulaşmak için hasta-hasta yakını-doktorun birlikte çalışması, iş birliği sağlanması. Daha önce de bahsedildiği üzere astım uzun süreli ve şiddeti zaman içinde farklılık gösterebilecek bir hastalıktır. Bu nedenle düzenli takip ve hastalık durumuna göre uzun süreli tedavi gerektirir. Hastaların bu konuyu benimsemeleri, şikayetlerini ve tedavi beklentilerini doktora doğru olarak aktarmaları tedavi başarısında önemli olacaktır.

Çevrimiçi Kullanıcı Sayısı: 22 - Toplam Görüntülenme Sayısı: 3246